Anne ve babası ayrı yaşayan şüpheli Ufuk K.’nın, yüklü miktarda kredi kartı borcu bulunduğu ve ödeyemediği, bu yüzden de uyuşturucu satıcılarının eline düştüğü öğrenildi. Sorgusunda, uyuşturucu satıcılarının kredi kartı borcunun ödenmesi karşılığında otobüsle uyuşturucuyu taşıma teklif edildiği bilgisine ulaşıldı. Şüpheli, sorgusunun ardından Konya Numune Hastanesi’nde sağlık kontrolünden geçirildi.

Enuygun.com’un Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye İstatistik Kurumu verilerinden derlediği analize göre Mart 2009 ve Mart 2010 tarihleri arasında bankalardan yaklaşık 7 milyon kişi tüketici kredisi kullandı.

Kredi kullanan bu kişilerin 3,9 milyona yakınının ücretli çalışanlardan oluştuğu, Türkiye’de toplam istihdamın yüzde 61′ini temsil eden ücretli çalışan sayısının 13 milyon civarında olduğu belirtildi.

Bu verilere göre, son bir yılda ücretli ya da maaşlı çalışanların yüzde 30′u yani yaklaşık olarak her üç ücretliden biri bankalardan tüketici kredisi kullandı. Bu kişilerin aldığı kredi miktarı ise bankaların aynı dönemde verdiği toplam tüketici kredilerinin yüzde 55′ini oluşturdu.

Bankalardan tüketici kredisi kullanan kişilerin eğitim ve gelir durumunu incelendiğinde, aynı dönemde 2,35 milyonu ilk ve ortaokul mezunu olmak üzere lise ve altı eğitimli 4,7 milyon kişinin kredi kullandığı görüldü. Bu kişiler tüketici kredisi alanların üçte ikisini oluştururken, aynı dönemde fakülte ya da yüksek okul mezunu yaklaşık 1,67 milyon kişi ise bankalardan tüketici kredisi kullananların yüzde 24′ü oldu.

Gelir seviyesine göre kredi kullanan kişiler incelendiğinde ise yüzde 42′sinin gelirinin bin liranın altında olduğu görüldü.

ORTALAMA KREDİ MİKTARI TÜKETİCİDE 7 BİN LİRA
Mart 2009 ile Mart 2010 arasında bankalardan yaklaşık olarak 6,5 milyon kişi ihtiyaç kredisi, 392 bin kişi konut kredisi, 171 bin kişi ise taşıt kredisi kullandı. Aynı dönemde kişi başı kullanılan ortalama kredi miktarı ise www.enuygun.com verilerine göre ihtiyaç kredilerinde 7 bin lira, konut kredilerinde 64 bin 500 lira, taşıt kredilerinde ise 34 bin lira olarak gerçekleşti.

Konuya ilişkin bir değerlendirmede bulunan Enuygun.com Başanalisti Betül Sungurlu, ”Hem mevcut kullanıcılarımızın hem de bankalardan kredi kullanan kişilerin meslek ve eğitim gibi kişisel özelliklerini dikkate alarak sunduğumuz servisleri şekillendiriyoruz. Sayı ve kredi miktarı olarak maaşlı çalışan kesim önemli bir büyüklüğe sahip. Düşük gelir grubunda kredi kullanımı daha yaygın. Enuygun.com üzerinden yapılan kredi başvurularına baktığımızda ise bu kişilerin büyük çoğunluğu fiyata çok daha duyarlı ve kredi almadan önce mutlaka karşılaştırma yapıyor” ifadelerini kullandı.

Finansal servislerle mobil iletişimi bir araya getiren yeni platformun, hem bugün bankacılık sisteminden faydalanamayanların, hem de mevcut banka müşterilerinin hayatlarını kolaylaştırmasının beklendiği vurgulanan açıklamaya göre, Yapı Kredi’nin kartlı ödeme sistemleri altyapısıyla hayata geçirilecek ”Türkiye’nin ilk” ortak markalı mobil kart programı, Turkcell’in kurduğu mobil finansal platformun ilk adımı olacak.

Ortak markalı kredi kartı, banka kartı, ön ödemeli kart ve buna bağlı mobil finansal hizmetleri içeren mobil kart programı, mobilitenin avantajlarını sunmanın yanı sıra kart kullanımında da yenilikçi olanaklar getirecek.

Ortak markalı mobil kredi kartıyla ilgili detayların önümüzdeki günlerde tamamlanmasının ve Turkcell ile Yapı Kredi arasında bir işbirliği anlaşması imzalanmasının beklendiği ifade edildi.

Kriz yılında rekor kâr rakamlarına ulaşarak yüzü gülen bankacılık sektörü, kredi kartlarında vatandaşı üzecek adımlar atıyor. Yıllık kredi kartı aidatlarını tahsil etmek için birçok banka taksit silahını kullanıyor. Uzun süreli taksit yaparak vatandaşı kredi kartına mahkum eden bankalar kartını iptal etmek isteyen müşteriye zorluk çıkarıyor. Yüksek aidat bedeli sebebiyle kredi kartını kapattırmak isteyen birçok kişi, “Üzgünüz, henüz taksit ödemeleriniz bitmedi, dolayısıyla kredi kartınızı da iptal edemezsiniz.” cevabıyla karşılaşıyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ise bu konuda finans kuruluşlarından farklı düşünüyor.

Taksit ödemeleri devam edenlerin kart iade formülünü tercih etmesi gerektiğini aktaran BDDK’ya yakın kaynaklar, bankalara, “Artık bu kartı kullanmayacağım.” talebiyle başvurulması gerektiğinin altını çiziyor. Mevzuata göre taksit ödemeleri bulunan kartlar da bankaya iade edilebiliyor. Bu durumda banka taksitler bitene kadar müşteriye borç ekstresi göndermek zorunda. Böylece müşteri taksitlerini zamanında öderken kart aidatından kurtuluyor. BDDK’ya yakın kaynaklar bu konuda, “Kart numarası ile kalan borcun taksitlerinin ödenmesi lazım. Kredi kartı alacağı sonuçta bir kredidir. Hukuki olarak böyle değerlendirilmesi gerekiyor.” tavsiyesinde bulunuyor. Bu tür sıkıntı yaşayanların vakit geçirmeden Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurmaları gerektiğine dikkat çekiliyor.

Kart iptali gerekçesi ile bankaların kapısının çalınmaması gerektiğini dile getiren BDDK çevreleri ise, aksi takdirde bankanın kalan tüm borcu isteyebileceğini dile getiriyor. Bankalar Arası Kart Merkezi verilerine göre Türkiye’de 45 milyon kredi kartı bulunuyor. Mevduat bankalarında tüketici kredileri ve kredi kartları tutarı, 30 Temmuz 2010 itibarıyla 147 milyar 633,5 milyon liraya yükselmiş durumda. Merkez Bankası haftalık verilerine göre, bu tutarın 107 milyar 846,5 milyon lirası tüketici kredileri, yaklaşık 39 milyar 786,9 milyon lirası da bireysel kredi kartlarından oluşuyor.

KART BORÇLULARININ SAYISI ARTIYOR
Kredi kartı borcunu ödemeyenlerin sayısı bu yılın mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 7,8 artarak 59 bin 983′e, haziran ayında ise mayıs ayına göre yüzde 0,93 artarak 60 bin 541′e yükseldi. Kredi kartı borcunu ödemeyenler ile gecikmeli ödeyenleri gösteren negatif nitelikli ferdi kredi ve kredi kartları sisteminde yer alan kişi sayısı, 2010 Mayıs ayında nisan ayına göre yüzde 21,94 oranında artarak 100 bin 802′ye, haziran ayında ise yüzde 1,79 artarak 102 bin 609′a çıktı. Bir kişinin tüm yıllar içinde bir kez sayılması durumuna göre, 2005′ten bu yana ferdi kredi ve kredi kartları borçlarını ödememiş kişilerin sayısı 1 milyon 961 bin 703 oldu. Bu kişilerin 671 bin 106′sı ferdi kredi borcunu ödemeyen, 1 milyon 290 bin 597′si kredi kartları borcunu ödemeyen kişilerden oluşuyor.

Kent merkezindeki ‘Merkez Taksi’ durağında 10 yıldan bu yana taksicilik yapan evli ve 2 çocuk babası Ramiz Kunduz, kendisine ait 2010 model otomobiline 3 ay önce müşterilerden gelen talep üzerine bir banka şubesinden pos cihazı aldıktan sonra taksinin arka camına ‘Kredi kartı geçerlidir’ yazısı yapıştırdı. Edirne’de 520 taksinin bulunduğu ve sadece kendisinin kredi kartı ile yolcu taşıdığını söyleyen Ramiz Kunduz, şöyle konuştu: “Bazı müşteriler yolculuğun ardından taksimetrenin yazdığı ücreti yanlarında para olmadığı için ödeyemiyordu. Bu nedenle ATM’lerden para çekmeye gidiyorduk. Çok sayıda müşteri, ‘Keşke taksilerde de kredi kartı geçerli olsa’ diyordu. Müşterilerin bu sıkıntısını çözmek için bir banka şubesine başvurdum ve pos cihazı aldım. Şimdi müşterinin cebinde parası olmasa bile cep telefonu sim kartı ile çalışan pos makinesini kullanarak taksi ücretini kredi kartlarından çekiyorum.”

Cep telefonlarının temassız kredi kartı olarak kullanılabilmesi için Türkiye’de hafıza kartı girişi bulunan telefon sahipleri cep telefonlarına yakın alan iletişimi olarak adlandırılan NFC özellikli bir hafıza kartı (micro-SD) takmaları gerekecek.

’2 MİLYON MÜŞTERİMİZİN YÜZÜNÜ HİÇ GÖRMÜYORUZ’
Projenin tanıtımı için düzenlenen toplantıda konuşan Akbank Genel Müdür Vekili Hakan Binbaşgil, Akbank’ın bireysel bankacılıkta 6-7 milyon aktif müşterisi olduğunu hatırlatarak, Biz aktif müşteri olarak her ay bankaya en az bir kez gelip işlem yapan müşterilerimizi kabul ediyoruz.

Normalde 2 milyon müşterimizin hiç yüzünü görmüyoruz. Tüm işlemlerin üçte ikisi alternatif dağıtım kanalları aracılığıyla gerçekleşiyor dedi. Visa Europe Bölge Genel Müdürü Berna Ülman ise Bugün Akbank ile işbirliği yaparak mobil ödemelerde bir ilki Türkiye’de başlatıp Avrupa’ya armağan ediyoruz diye konuştu.

35 TL’NİN ALTINDAKİ İŞLEMLERDE KULLANILACAK
Yılsonunda hayata geçirmeyi planladıkları proje ile temassız ödeme alanında NFC teknolojisine uyumlu cihazların satın alınması gereksiniminin ortadan kalkacağını aktaran Akbank Ödeme Sistemlerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Mine Könüman da şunları söyledi:

Hafıza kartı kullanımına uygun cihazlara sahip tüketiciler, cep telefonlarını kredi kartı gibi kullanabilecekler. Hizmetten yararlanmak isteyenlerin halihazırda abonesi oldukları GSM operatörünü değiştirmeleri, yeni bir SIM kart ya da cihaz satın almaları gerekmeyecek. Diğer temassız uygulamalarda olduğu gibi 35 TL’ye kadar alışverişler şifresiz olarak yapılacak, 35 TL’nin üzerinde ise işlemler şifre girerek gerçekleştirilecek.

Acil Para mı Lazım? Axess’ten HIZLI PARA!
1.000 TL ve üzeri tüm nakit ihtiyaçlarınız için kefilsiz, formalitesiz Hızlı Para! Haftanın her günü 444 2525′i arayarak, Akbank ATM / BTM’lerinden veya www.akbank.com İnternet Şubesi’nden Hızlı Para’nızı anında alabilirsiniz. Üstelik 36 TL’den başlayan taksitlerle!

Hayat kolay olsun diye, Axess’iniz hep sizinle.
Hızlı Para için 12-36 ay arasında aylık net %1,29 faiz oranı uygulanır. Kullanılan Hızlı Para tutarına göre en az 69 TL, en fazla 599 TL (bsmv hariç) Hızlı Para hizmet bedeli ilk ekstreye yansıtılır. 1.000 TL ile 15.000 TL arasında Hızlı Para alabilirsiniz.

Hızlı Para’nızı hemen almak için;
* 444 2525 Akbank Telefon Şubesi’ni arayıp kredi kart no ve şifrenizi girdikten sonra 8’i tuşlayabilir,
* www.akbank.com Internet Şubesi Kart İşlemleri menüsünden Hızlı Para’yı tıklayabilir,
* Size en yakın Akbank ATM/BTM’ye gidebilirsiniz.
* Dilerseniz “HP” yazın 3155′e gönderin, bizi sizi arayalım.

Hesaplama makinesindeki Hizmet Bedeli tutarına BSMV (vergi) dahil değildir. Taksit tutarına bsmv (vergi) ve kkdf (fon) dahildir. Kampanyaya 3155 üzerinden kısa mesaj göndererek katılım Avea için 0,4 TL (KDV ve ÖİV dahil), Turkcell için 0,5 TL (KDV ve ÖİV dahil), Vodafone için 0,4 TL (KDV ve ÖİV dahil) olarak ücretlendirilir. Avea, Turkcell ve Vodafone katılım fiyatlarında meydana gelecek değişiklikleri yansıtma hakkını saklı tutar.

Kredi kartı borcunu ödemeyenler ile gecikmeli ödeyenleri gösteren negatif nitelikli ferdi kredi ve kredi kartları sisteminde yer alan kişi sayısı, 2010 Mayıs ayında Nisan ayına göre yüzde 21,94 artarak 100 bin 802′ye, Haziran ayında ise yüzde 1,79 artarak 102 bin 609′a çıktı.

Bu arada, 2010 yılının 6 ayında bir kişinin aylar itibariyle bir kez sayılması durumunda ferdi kredi borcunu ödememiş kişi sayısı 180 bin 655, kredi kartları borcunu ödememiş kişi sayısı 291 bin 284, ferdi kredi ve kredi kartları borçlarını ödememiş kişilerin toplamı 471 bin 939 olarak belirlendi.

TOPLAM BORÇLU SAYISI 1 MİLYON 961 BİN 703 KİŞİ
Bir kişinin tüm yıllar içinde bir kez sayılması durumuna göre, 2005′ten bu yana ferdi kredi ve kredi kartları borçlarını ödememiş kişilerin sayısı 1 milyon 961 bin 703 oldu. Bu kişilerin 671 bin 106′sı ferdi kredi borcunu ödemeyen, 1 milyon 290 bin 597′si kredi kartları borcunu ödemeyen kişilerden oluştu.

Bir kişinin yıl içinde bir kez sayılması durumuna göre 2005′ten bu yana ferdi kredi borcunu ödemeyen kişi sayısı 721 bin 855, kredi kartları borcunu ödememiş kişi sayısı 1 milyon 443 bin 86, ferdi kredi ve kredi kartları borçlarını ödememiş kişilerin toplamı ise 2 milyon 164 bin 941 oldu.

Nakit çekimine ilişkin düzenleme kurul tarafından tamamlanırken, asgari ödeme tutarlarına ilişkin olarak Merkez Bankası ve Hazine Müsteşarlığı’nın olumlu görüşünün alınması gerekiyor. Bu kapsamda Üst Kurul’un yaptığı düzenleme görüş için ilgili kuruluşlara gönderildi. BDDK’ya yakın kaynaklar, asgari ödeme uygulamasının hayata geçmesiyle birlikte yeni mağduriyetlerin önüne geçilmesinin hedeflendiğini kaydetti. Mart 2010 tarihi itibarıyla Türkiye genelinde 26 milyon kredi kartı müşterisinden 2 milyon 280 bini asgari tutarı ödeyemediği için takibe düştü. BDDK Başkanı Tevfik Bilgin, takipteki oranın yüksekliğinin bankacı ve tüketiciden kaynaklanan iki sebebi olduğunu belirterek, “Bankalar çok fazla kredi kartı dağıttı. Gelir durumunu çok dikkate almadılar, hacim oluşturmaya çalıştılar. Peki tüketicinin hatası nedir? Kredi kartı bir yaşama biçimi değil, ödeme aracı. Ama bazı tüketiciler bunu hayatlarını ikame ettirme aracı diye düşünüyor ve harcamalarını düzenli yapmıyor.” değerlendirmesinde bulunmuştu. Bankacılık Üst Kurulu’nun verilerine göre takibe düşme oranlarında zirvede yer alan kredi kartları şikâyette de ilk sırada yer alıyor. Geçen yıl kuruma ulaşan 6 bin 329 adet talep ve şikâyet hakkında işlem yapılırken en yoğun başvuru kredi kartlarında yaşandı. Kredi kartlarına ilişkin şikâyetlerin dağılımında, ilk 5 sırada “borcun yeniden yapılandırılması, kredi kartı ücret ve komisyonları, müşteriden habersiz kart tanzimi, kredi kartının bankaca iptal edilmemesi, sigorta sorunları” yer aldı. Bu arada kart borçlarını yapılandırmak için ödeme seçenekleri hakkında bilgi almak isteyen tüketici, BDDK’nın internet sitesinde ‘erişim rekoruna’ imza attı. Bir yılda 1 milyon 187 bin kişinin ziyaret ettiği siteye toplam 50 milyon 642 bin erişim gerçekleşti.

Öte yandan bankacılık sektörünü küresel krizin etkilerinden koruyan BDDK, personelini de rahatlatacak önemli bir adım attı. Başkan Tevfik Bilgin tarafından çalışanlara yıllık izinlerini kullanma zorunluluğu getirildi. Başkan yardımcısı ve daire başkanları da dahil olmak üzere 500′ün üzerinde çalışandan birikmiş yıllık izinlerini kullanmaları istendi. Yurtdışında sıkça uygulanan “yıllık izin kullanma zorunluluğu” uygulaması BDDK sayesinde Türkiye’ye taşınmış oldu. Uygulama kriz sebebiyle gece gündüz çalışan BDDK’nın personel ve üst düzey bürokratlarını mutlu ederken, önümüzdeki yıllarda diğer kamu kurumlarının da bu uygulamayı örnek alabileceği belirtiliyor.

ASGARİ ÖDEME TUTARI KRİTERİ
Zaman gazetesinden Ercan Baysal’ın haberine göre, bir yıl içerisinde üç dönem arka arkaya asgari ödeme tutarının altında ödeme yapan vatandaş da artık kredi kartından nakit çekimi yapamayacak. Mart 2010 itibarıyla Türkiye genelindeki 26 milyon kredi kartı müşterisinden 2 milyon 280 bini asgari tutarı ödeyemediği için takip altında bulunuyor.

Nakit çekimine ilişkin düzenleme kurul tarafından tamamlanırken, asgari ödeme tutarlarına ilişkin olarak Merkez Bankası ve Hazine Müsteşarlığı’nın olumlu görüşünün alınması gerekiyor. Bu kapsamda Üst Kurul’un yaptığı düzenleme görüş için ilgili kuruluşlara gönderildi. BDDK’ya yakın kaynaklar, asgari ödeme uygulamasının hayata geçmesiyle birlikte yeni mağduriyetlerin önüne geçilmesinin hedeflendiğini kaydetti.